Zeer bekend met de kinderboerderij
Nieuwe podcast aflevering over ‘Dit wordt mijn werk’. Een gesprek over carrière maken op de kinderboerderij
Ik spreek met Joke Wartna. Zij is zeer bekend met de kinderboerderij. Eind 2025 is ze met pensioen gegaan na 42 jaar werkzaam geweest te zijn in het kinderboerderijenwerk. Ik ken haar als een creatieve en betrokken iemand. Je zal horen dat ze zichzelf omschrijft als ‘een gezellig boerinnetje’. Wat mij betreft een hele speciale en daar was ik niet de enige in. Een mooi afscheidsinterview in de krant krijg je niet zomaar.
Ons gesprek is een terugblik maar gaat over drijfveren om dit werk te gaan doen en te blijven doen. Veranderingen in het werk en waar doe je het nu eigenlijk voor. Hoe je jonge kinderen zelf iets laat ontdekken, de kunst van het samenwerken stimuleren. Helemaal aan het einde van de podcast beantwoord ze vraag: Zou je het weer over willen doen?
Joke was lange tijd beheerder op kinderboerderij de Trotse Pauw in Spijkenisse, maar heeft op diverse plekken gewerkt en ook goed gekeken bij anderen om te leren en te ontdekken.
Een mooi gesprek waarbij je zal merken dat je na een lange carrière nog steeds enthousiast kan zijn over verwonderingen die anderen opdoen op een kinderboerderij.
De podcast vind je hier en de link naar het promotiefilmpje
Bodemdierendagen 2026
Doe mee met je hart
Dit jaar vieren we de tijdens de Bodemdierendagen de liefde voor én in de bodem: het thema van 2026 is ‘Uit de grond van mijn hart’. De Bodemdierendagen zijn van vrijdag 25 september t/m maandag 12 oktober. Natuurlijk ook weer met een Stedenbattle: welke gemeente wordt de (geliefde) Bodemdierenstad van het Jaar?
Het leven in de bodem is onmisbaar voor een gezonde natuur, ook boven de grond. Met een gezonde bodem kunnen planten bijvoorbeeld beter groeien en bloemen beter bloeien: miljoenpoten, slakken, kevers en al die andere bodemdieren zorgen ervoor dat voedingsstoffen beschikbaar komen voor hergebruik. Regenwormen hebben zelfs een dubbelrol: via hun gangen wordt water sneller afgevoerd als het hard regent. En doordat zij bladeren de bodem intrekken en verwerken, kan de bodem water beter vasthouden als het lange tijd droog is.
Veel mensen gaan het bodemleven meer waarderen als ze er meer van afweten. Door naar bodembeestjes te kijken bijvoorbeeld. Naar hoe ze eruitzien en hoe ze bezig zijn, op en in de grond. Help je mee het bodemleven in Nederlandse steden en dorpen in kaart te brengen? Doe mee met de Bodemdierendagen 2026! Tel de bodemdieren in je tuin, op je balkon, op de kinderboerderij of op een andere plek en geef je waarneming door via bodemdierendagen.nl.
Stedenbattle in 12 provincies!
Tijdens de Bodemdierendagen kunnen gemeenten weer meedoen aan de Stedenbattle. Daarin strijden ze om de titel Bodemdierenstad van het Jaar. De titel gaat naar de gemeente die zich het beste inzet voor het bodemleven: door met zoveel mogelijk inwoners bodemdieren te zoeken, of door op een ludieke manier aandacht te geven aan de Bodemdierendagen en het thema ‘Uit de grond van mijn hart’. We roepen gemeenten uit alle 12 provincies op om mee te doen tijdens deze 12e editie van de Bodemdierendagen! Zie voor meer informatie: bodemdierendagen.nl/stedenbattle.
illustraties NIOO – KNAW
Meer informatie over (meedoen aan) de bodemdierendagen vind je hier
Magazine is uit!
Nieuw verschenen– Kinderboerderijen Actief Magazine
Kinderboerderijen extra zichtbaar in de maand van de kinderboerderij (Juni 2026)
In Nederland zijn zo`n 400 kinderboerderijen die jaarlijks meer dan 30 miljoen keer bezocht worden. Als ontmoetingsplek in de buurt en makkelijk toegankelijke voorziening komt iedereen er. ‘Kinderen van 0 – 102 jaar’ lopen binnen voor iets leuks, iets leerzaams, ontmoeten elkaar in de buurt en raken actief betrokken. Er gebeurt veel en daar zijn mooie verhalen over te vertellen en beelden bij te bedenken. In juni is het eerste nummer van het Kinderboerderijen Actief Magazine verschenen.
Dit magazine geeft bezoekers, (potentiële) donateurs, beleidsbepalers eenvoudig en laagdrempelig een inkijkje in het brede scala van mogelijkheden die kinderboerderijen in Nederland (kunnen) bieden.
In dit eerste nummer is er aandacht voor koninklijke support, beweegstimulans op de kinderboerderij, het bijenlandschap, kinderboerderij als studentenleerplek, duurzaamheid, verantwoord huisdierenbezit en veel meer.
Het aantal locaties waar het magazine gratis meegenomen kan worden is groeiende.
Meer informatie www.kinderboerderijenactief.nl/magazine
Wijkbijen quizz
Op 20 mei is het Wereld bijendag. Een mooi moment in de Week van de Biodiversiteit om wat extra aandacht te geven aan de wilde bijen, en misschien ook wel andere insecten.
De provincie Zuid Holland heeft een speciale Zuid Hollandse ’wijkbijen quizz’ bedacht die inwoners van Zuid Holland helpt om meer te weten komen over wilde bijen in hun omgeving. Iedereen kan in zijn eigen buurt zorgen voor meer #bijtankplekjes. Deelnemers aan de Quizz maken kans op een set planten om makkelijk een “bijtanktuintje” aan te leggen.
Ook kinderboerderijen helpen. Wilde bijen en vele andere insecten hebben speciale planten nodig als voeding, beschermplekje en ook voor voortplanting. Je zou kunnen zeggen een B&B voor Bees. Kinderboerderijen kunnen zo`n groen plekje bieden. Op heel veel kinderboerderijen is een ‘bijtanktuintje’ aangelegd om te helpen en als stimulerend voorbeeld. Bijna 60 kinderboerderijen in Zuid Holland helpen zo ‘hun wijkbij’ en natuurlijk andere insecten.
Check bijenlandschap.nl online en deze pagina met de kinderboerderijen en hun wijkbij
foto: gehoornde metselbij
BuitenBeeld
Kinderboerderijen zijn nog wel eens buiten de eigen terreinen in beeld bij anderen. Soms is dat zichtbaar en soms wat minder. De rubriek ‘BuitenBeeld’ reikt via Instagram van Kinderboerderijen Actief plaatjes en praatjes aan om het ‘buitenbeeld’ ook zelf beter in beeld te hebben.
Meer, klik hier
Piet Hellemans supporter van ‘Lekker Beesten’
Lekker Beesten is het beweegproject op kinderboerderijen.
TV dierenarts Piet Hellemans is supporter van ‘Lekker Beesten’. Wil jij zijn aanmoediging zien bekijk dan het filmpje.
Steeds meer kinderboerderijen organiseren kleine beweegactiviteiten. Wil je weten wie? Kijk op de Lekker Beesten pagina
Laatste stap naar 100% rookvrije kinderboerderijen
Uitbreiding rookvrije kindomgevingen
Dit wetsvoorstel breidt het rookverbod uit naar de terreinen van beheerde speeltuinen, kinderboerderijen en kindercentra. Op deze locaties moet een rookverbod ingesteld, aangeduid en gehandhaafd worden. Dit betekent dat op deze locaties, ook buiten, niet langer gerookt mag worden. Zie ook de consultatie van het Besluit houdende wijziging van het Tabaks- en rookwarenbesluit ter introductie van de verplichting een rookverbod in te stellen, aan te duiden en te handhaven op de terreinen van beheerde speeltuinen.
Meer informatie over dit wetsvoorstel en de internetconsultatie vind je op de website van de overheid
Ruim 80% kinderboerderijen al rookvrij
Al ruim 80% van de 400 Nederlandse kinderboerderijen is al zichtbaar rookvrij. Hier vind je het overzicht van de locaties waarvan bekend is dat ze rookvrij zijn. Ontbreekt jouw kinderboerderij op deze rookvrije lijst geeft het door via info@kinderboerderijenactief.nl
Er zijn voor kinderboerderijen nog een aantal gratis rookvrij boorden beschikbaar (als je deze nog niet eerder hebt ontvangen). Check onderaan deze pagina
Kinderboerderijen Magazine Verhaal
Een andere vorm om het kinderboerderijenwerk zichtbaar te maken.
Er wordt gewerkt aan een nieuw initiatief; Het kinderboerderijen Actief Magazine.
Een uitgave over achtergronden van het kinderboerderijenwerk om belangstellenden breed te informeren en te interesseren voor de mogelijkheden van deze zinvolle lokale ontmoetingsplekken.
Kinderboerderijen Actief is initiatiefnemer van dit initiatief. Een belangrijk deel van het proces tot de tot standkoming wordt verzorgt door Marne Veenstra.
Dit initiatief verdient een nadere toelichting. Daarom is het verhaal in een nieuwe podcast aflevering besproken. In deze aflevering spreek ik met Hans Webers van Marne Veenstra in Groningen
Hans Webers ken ik al zo`n 20 jaar. Hij was uitgever van de Kinderboerderijenkrant waar ik de inhoud verzorgde en contacten onderhield met de kinderboerderijen waar de krant te vinden was voor bezoekers.
Het resultaat: een gesprek tussen Hans & Hans over iets nieuws waar beiden in geloven dat het iets toevoegt voor de sector.
Beluister de podcast via de website of Spotify of podimo
Meer informatie over het magazine en deelnemende kinderboerderijen vind je op www.kinderboerderijenactief.nl/magazine
Promotiefilmpje vind je hier
Wecycle Bonus voor 5 kinderboerderijen
De vijf kinderboerderijen waar in 2025 de meeste afgedankte kleine elektrische apparaten zijn ingezameld, hebben van Stichting OPEN een Wecycle bonus van 250 euro ontvangen. Deze bonus ontvangen ze naast de reguliere sponsorbijdrage als extra beloning voor het belangrijke werk dat zij verrichten als lokaal inleverpunt voor kleine afgedankte apparaten voor hergebruik en recycling.
Meer dan 200 kinderboerderijen in Nederland hebben een Wecycle inleverpunt. Bezoekers kunnen daar gratis kleine elektrische apparaten inleveren die ze willen weggooien. Dat is belangrijk, want deze apparaten horen niet thuis in het restafval. Door hun apparaten netjes in te leveren dragen ze niet alleen bij aan veilige recycling maar steunen ze ook nog hun lokale kinderboerderij, die van Stichting OPEN een sponsorbijdrage van 250 euro ontvangt omdat ze een Wecycle inleverpunt hebben. Het afgelopen jaar zijn er in totaal bijna 30.000 kleine apparaten op kinderboerderijen ingeleverd. De vijf kinderboerderijen die de meeste elektrische apparaten inzamelden, ontvingen bovenop de sponsorbijdrage ook nog een Wecycle bonus van 250 euro.
Wecycle bonus top-5
De kinderboerderijen in deze top-5 ontvangen elk een Wecycle bonus van 250 euro die ze net als de sponsorbijdrage vrij kunnen besteden.
De top-5 inzameltoppers van 2025:
• Stadsboerderij de Punt, Zierikzee
• Kinderboerderij De Boerenzwaluw, Hoofddorp
• Kinderboerderij de Dierenhof, Ridderkerk
• Kinderboerderij Feltsigt, Hengelo (Gld)
• Kinderboerderij De Knuffelweide, Amerongen
Een speciale vermelding is er voor de tien Haagse Stadsboerderijen die samenwerken en de ingeleverde apparaten duurzaam vervoeren via een ‘Stads Hub’. Dit zorgt ervoor dat de grote hoeveelheid die daar wordt ingeleverd met minder en schonere transportkilometers het recycleproces in gaat. Deze kinderboerderijen ontvangen ook allemaal een Wecycle Bonus.
Meer informatie
Beluister eventueel ook de podcast over Wecycle en kinderboerderijen, klik hier
Dumpdieren op kinderboerderijen nemen af
Maar afstandsdieren blijven voor grote druk zorgen
Kinderboerderijen krijgen minder dumpdieren binnen, maar ze krijgen nog steeds veel verzoeken van mensen die hun dier willen afstaan. Door gebrek aan plek moeten kinderboerderijen bijna alle afstandsdieren afwijzen. Dat blijkt uit de inventarisatie die Kinderboerderijen Actief het afgelopen jaar in samenwerking met Stichting DierenLot onder kinderboerderijen heeft gehouden.
Minder dumpdieren in 2025
In 2025 ging het gemiddeld om 2,4 gedumpte dieren per kinderboerderij. In 2024 was dat nog 5,5 per kinderboerderij. Dat is bijna twee keer zo veel. Het aantal gedumpte dieren dat tijdelijk of blijvend kon blijven, is bijna gelijk gebleven: 0,73 dier per kinderboerderij in 2025 tegenover 0,78 in 2024.
“Hoewel we gelukkig zien dat het aantal dieren dat bij kinderboerderijen wordt gedumpt afneemt, mogen we nooit vergeten dat achter elk dier een verhaal schuilt,” zegt Daniëlla van Gennep van Stichting DierenLot. “Ieder dier dat wordt achtergelaten is er nog steeds één te veel. Een huisdier neem je niet voor even, maar voor zijn hele leven. We roepen mensen daarom op om vooraf goed na te denken of ze de tijd, zorg en verantwoordelijkheid kunnen dragen, zodat dieren niet de dupe worden van een impulsieve keuze.”
Afstandsdieren zorgen voor aanhoudende druk
In 2025 kregen kinderboerderijen gemiddeld 40,2 verzoeken per kinderboerderij om een dier te plaatsen als afstandsdier. In 2024 was dit 46,1 verzoeken per kinderboerderij. Het grote probleem is de ruimte. In 2025 is 98,4% van de verzoeken afgewezen. In 2024 was dat 94,3%. In 2025 kon maar 1,6% worden opgenomen of kon er een nieuw thuis worden gezocht. In 2024 was dat 5,7%. De cijfers laten zien dat kinderboerderijen door volle bezetting bijna geen ruimte hebben om afstandsdieren op te nemen.
“Bij de vele plaatsingsverzoeken bij kinderboerderijen maken deskundige medewerkers zorgvuldige afwegingen om de vragensteller zo goed mogelijk te helpen bij het vinden van een juiste vaste of tijdelijke plek voor het dier, maar het aantal is te groot voor plaatsing op kinderboerderijen,” zegt Hans de Rijk van Kinderboerderijen Actief.
Konijnen en kippen het vaakst betrokken
Bij dumpdieren staan konijnen en kippen bovenaan. In 2025 ging het om 41 gedumpte konijnen en 32 gedumpte kippen (totalen van de deelnemende kinderboerderijen). Ook bij afstandsdieren zijn dit de grootste groepen: 591 aangeboden konijnen en 337 aangeboden kippen in 2025.
Oproep
Kinderboerderijen Actief en Stichting DierenLot roepen huisdiereigenaren op om op tijd hulp te zoeken als het niet meer gaat en om een dier niet achter te laten of te dumpen. “Lokale samenwerking tussen kinderboerderijen, opvangcentra en gemeenten kan een verschil maken op het gebied van voorlichting en advies over het wel of niet nemen van een huisdier. Door gezamenlijk hierin op te trekken zou in de toekomst het aantal dumpdieren en afstandsverzoeken hopelijk nog verder kunnen dalen,” aldus de Rijk.
Vervolg in 2026
De cijfers komen uit een maandelijkse inventarisatie over 2023, 2024 en 2025. In 2025 deden 37 kinderboerderijen mee, in 2024 waren dat er 46 en in 2023 waren dat er 36. In Nederland zijn er ongeveer 400 kinderboerderijen. In 2026 krijgt de inventarisatie een vervolg, voor het vierde jaar op rij, om trends te blijven volgen.
Meer weten: beluister de podcast ‘Een huisdier of toch niet’
Nieuwe